على زمانى قمشه اى
450
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
اركان گاهشمارى مالى را از گاهشمارى ميلادى يوليانى به ميلادى گرگورى تبديل كند ؛ از جمله ، سال مالى بهجاى مارس از ژانويه آغاز شود و نيز براى رفع ده روز اختلاف بين گاهشمارى گرگورى با يوليانى ، تعديلى صورت گيرد . ازينرو ، در اين سال سيزده روز از ماه دوازدهم ( شباط ) حذف گرديد و سال جديد مالى ( اول مارت 1333 ) بلافاصله پس از 16 شباط 1332 آغاز شد . همچنين با پايان يافتن ماه دسامبر 1917 ميلادى ، سال 1333 مالى نيز دهماهه محسوب و پايان يافته اعلام شد ، تا سال 1334 مالى از ژانويهء 1918 ميلادى آغاز گردد . در نهايت ، در 1925 ميلاديى / 1341 مالى ، مجلس تركيه طى قانونى ، گاهشمارى مالى را منسوخ نمود و ازآنپس گاهشمارى ميلادى گرگورى را گاهشمارى رسمى كشور اعلام كرد . در 1935 ميلادى نيز تعطيلى هفتگى از جمعه به يكشنبه منتقل شد . اونات جدول تطبيقى سالهاى مالى را با سالهاى هجرى قمرى و ميلادى در دو مرحله ، از زمان اعمال آخرين صويش تا هنگام تعديل گاهشمارى مالى با گاهشمارى گرگورى و از اين زمان تا منسوخ شدن سال مالى ذكر نموده است . در 1307 هجرى قمرى / 1889 ميلادى ، غازى احمد مختار پاشا ، صدر اعظم و محقق ترك ، گونهاى از گاهشمارى هجرى شمسى را پيشنهاد نمود . اركان اين گاهشمارى از نظر مبدأ و تطبيق نسبى آن با فصول ، مانند گاهشمارى هجرى شمسى ايران است ، با اين تفاوت كه در اين گاهشمارى پيشنهادى آرايهء كبيسهها همانند گاهشمارى ميلادى گرگورى مىباشد . اين گاهشمارى پيشنهادى در دورهء معاصر نيز در كنار گاهشماريهاى ميلادى و مالى و هجرى قمرى ، بر روى تقويمهاى سالانهء چاپ تركيه ذكر مىشود .